pakala tawa sona
ijo mute li pakala. suno pini la mi pakala e poki telo mi. taso mi kama sona e ijo ala tan pakala. pakala ante li lon: sona sin anu ijo sin li kama tan pakala ni. toki ni la mi toki e pakala ni tu wan:
misikeke Penisilin
jan Alesanta Lemin (Alexander Fleming) li jan misikeke, li alasa e sona sin pi pipi lili. sina ken ala lukin e pipi ni kepeken oko taso; sina o kepeken e ilo lukin. pipi lili ni li jaki li ike tawa sijelo jan. nimi ona li pipi Staphylococcus. jan Lemin li pana e moku tawa ona lon poki lili.
suno wan la ona li kama sin lon tomo ona. tomo ni li lon ma tomo Lonton. ona li lukin e poki wan. pakala! soko ike li lon. ken la jan ante li weka e poki ni. taso jan Lemin li ante. ona li jan sona pona: ona li lukin pona e poki ni.
pipi li lon ala poka soko. ona li weka. ma ante la pipi li awen. ken la… soko li moli e pipi lili?
jan Lemin li kama sona e ni: soko ni li moli e pipi lili. kama la jan li nimi e soko ni: soko Penisilin. misikeke la soko Penisilin li suli a. ona li ken moli e pipi lili ike lon sijelo sina. tenpo ni kin la jan li kepeken e soko Penisilin.
kalama tan pimeja
jan Ano Pensi (Arno Penzias) en jan Ope Wison (Robert Wilson) li jan pi pali sona. ona li kepeken e ilo kute suli lon ma Nusesi (New Jersey). ona li wile kute e kalama tan sewi, tan mun. ona li wile kama sona e ni: mun ante li pana e kalama seme.
sina ken ala kute e kalama ni. mi o nimi e ona: kalama Lajo. ilo kalama musi li kepeken e kalama Lajo. ilo wan li lon ma weka la ilo ante li ken kalama kepeken kalama Lajo tawa ona. ijo ale lon sewi li pana e kalama Lajo.
jan Pensi en jan Wison li kepeken e ilo kute pona a. taso ona pilin e ni: ilo li pakala a! ona li pilin e ni: kalama pakala li lon li weka ala. ona li wile kute e ma pimeja la ona li awen kute e kalama pakala ni. taso ma pimeja la mun ala li lon; ala li lon ma pimeja. ni la ona li pimeja. taso kalama pakala ni li lon.
ona li kama sona e ni: ilo li pakala ala a! – tenpo sama la jan ante li pilin li wile kama sona e sona pi open ale. ona li pilin e ni: open ale la pakala suli li lon. ale li lon ma lili li pakala a li kama suli. ni la ijo ale li seli a lon tenpo pi open ale. ijo seli li pana e kalama Lajo.
jan Pensi en jan Wison li kama sona e ni: kalama Lajo li kama tan tenpo pi open ale. sona ni li pona mute tawa kama sona pi open ale. kalama pakala ni li kalama pakala ala li kalama pi open ale.
ko wawa
tenpo pini la jan li kama sona e ni: kasi pi ma seli li pana e ko pona. jan li ken kepeken e ko ni tawa ijo mute. ona li ken kama lili li ken kama suli li pakala ala. telo li ike ala tawa ona. tenpo ni la sina sona e ko ni tan tomo tawa: sike pi tomo tawa li tan ko ni.
ike la ko ni li pona taso ala. seli li telo e ona! lete li kiwen e ona a! sina wile ala e ni: sike pi tomo tawa sina li kama telo anu kiwen. jan Sale Kuje (Charles Goodyear) li wile pona e ko ni. ona li pilin e ni: ko ni li pakala ala tan lete anu seli la ona li ko wawa tawa ijo mute! ni la ona li pana e ijo ante mute tawa ona. ona li pali mute a, taso tenpo ale la ko li kama pakala.
tenpo wan la jan Kuje li pakala, taso pakala ni li ike ala: ona li supa e poki lon supa seli. poki la ko en ijo ante li lon. ijo ni li ijo nanpa 16 li ijo Supu. nimi ni li tan toki Lasina (sulphur). seli en ijo Supu li pakala ala e ko: ona li kama wawa. tenpo ni la ona li pakala ala tan seli tan lete.
kepeken nasin pali ni la jan li ken wawa e ko kasi li ken kepeken e ona tawa ijo mute a. ken kin la sina sona e nimi Kuje (Goodyear) tan ni: kulupu pali Kuje li pali e sike tawa tomo tawa. taso jan Kuje li open ala e kulupu pali ni. jan li kepeken taso e nimi ona.
sona tan pakala
sina wile kama jo e sona tan pakala la o lukin pona! jan ale pi toki ni li jan pona pi pali sona. ona li lukin pona e ijo lili e pakala lili kin. kama la sina pakala la o lukin pona: ken la pona li ken kama tan pakala ni.


