Categories
toki toki

toki ma la, seme li lon?

ken la, sina sona e toki “toki ma”. toki ma li toki lili pi toki pona. ante la, toki pona li mama pi toki ma. toki Inli en toki Epelanto la, jan li pana e nimi ni tawa toki lili pi toki pona: nimi “tokiponido”.

lipu tenpo nanpa toki la, mi toki e sona pi toki ma. taso ijo mute li ante lon tenpo suli ni! tenpo pini la, toki Tokiponito la, toki ma li suli. taso tenpo ni la, toki ma li lon ala. toki ma li kama toki Kokanu.

tenpo sike tu wan pini la, jan Sepeku li open e toki ma. ona li pali e lipu pi toki ma, e sona pi toki ma. mi kama sona e ona tan ni: ona li pona tawa mi. taso jan Sepeku li weka. ni la, jan li ante e toki ma. tenpo ni la, toki ma li jo e nimi Kokanu tan ni: tenpo pini la, nimi mute pi toki ma li tan toki pona. taso tenpo ni la, nimi pi mute lili (tu anu tu wan) li tan toki pona. nimi pi toki Kokanu li tan toki ante mute! toki suli ale li pana e nimi tawa toki Kokanu.

toki Kokanu la, jan mute li toki lon lipu Siko. jan mute (~350) li lon kulupu Siko pi toki Kokanu! kin la, lipu Wesi sin li lon, taso ona li lili. sina wile la, o toki lon kulupu tu ni!

seme li ante?

suli la, toki Kokanu li jo e kalama tu sin: “h” en “c”. sitelen IPA la, kalama “c” li sama /tʃ/. kalama “h” li sama /h/. kalama ante pi toki Kokanu li sama toki pona.

nimi ale li jo e kon wan. “le makan” li sama “li moku”. “makan” taso li sama “ijo moku”. toki pona la, toki ni li ken toki e ijo tu: “mi moku”. taso toki Kokanu la, linja tu li lon: “mi le makan” anu “mi le (si) je makan”. ni la, nimi “si” li sama “lon”; nimi “je” li sama “pi”.

toki Kokanu la, nasin toki sin mute li lon. nimi sin pi nasin toki li ni: “mu”, “te”, “ta” en nimi ante mute. “mu makan” li sama “jan li moku. ona…”. nimi “te” en nimi “ta” li sama nimi sin “ki”.

nimi Kokanu li tan linja nimi “te kota kan usen”. “te kota kan usen” li sama “li toki lon poka pi jan ante”. jan Ta (Taw) li pali e nimi ni.

pini la, toki Kokanu li jo e nimi pi mute 354. sina wile kama sona e nimi ale ni, e toki Kokanu la, o lukin e toki ni:

https://www.kokanu.com/en

https://www.reddit.com/r/kokanu

https://discord.gg/mGVdywBQGF

Categories
toki toki

toki Olapi li seme?

tan jan Imi

jan mute li sona e toki Epelanto. kulupu pi toki pona la, jan mute li ken toki Epelanto. sina sona ala e toki Epelanto la, mi ken pana e sona tawa sina. tenpo pini mute la, jan Sameno (Zamenhof) li mama e toki Epelanto tan ni: ona li wile e ni: ma ale li toki e toki wan e toki mama ona.

jan mute la, ni li ken nasa: toki Epelanto li lon ala la, toki sin ante pi ma ali li lon. toki ni li toki Olapi (Volapük). nasin mute la, toki Olapi li sama toki Epelanto.

o lukin: ni li sama toki Epelanto: mama pi toki Olapi li jan wan! jan ni li jan Jokan Masin Saja (Johann Martin Schleyer). ona li sama jan Sameno: ona li wile e toki wan tawa ma ali. taso jan Jokan li pilin e ni: jan sewi li toki tawa ona. jan sewi li toki e ni: o pali e toki pi ma ali!

ijo nasa pi toki Olapi li ni: nimi mute pi toki Olapi li tan toki ante tu wan. toki ni li toki Inli li toki Tosi li toki Kanse. ni taso li nasa ala. taso ni li nasa: jan Jokan li ante mute e nimi ni! ni la, ken la, jan li toki Inli li sona ala e ni: nimi ‘Volapük’ li tan nimi ni pi toki Inli: toki pi ma ale (‘world speak’)

ijo nasa ante pi toki Olapi li ni: nimi li jo e pini mute e open mute. toki Olapi la, jan li ken toki e tenpo e nanpa e ijo ante mute kepeken nimi wan. ni li nasa li ike tawa jan mute. nimi pona li ken sama nimi ijo lili. ni la, toki Olapi li pona ala. taso ni li lon mute: toki Olapi la, jan li ken toki e mute kepeken nimi wan taso. kin la, toki Olapi li ken wawa mute!

ni li nasa mute kin: tenpo pini la, jan mute li toki e toki Olapi li pali e lipu mute kepeken ona li toki mute lon kulupu kepeken ona. kin la, jan li wile pana e sona pi toki Olapi lon tomo sona mute. tenpo ni la, ni li lon ala. ni li tan seme? ike la, jan ala li sona. ken la, ni li tan toki Epelanto. jan mute pi toki Olapi li kama toki Epelanto. ante la, toki Olapi li kama ante mute. ni li ike mute tawa jan mute pi toki Olapi. pini la, jan mute li pilin e ni: jan li wile kama sona e toki Olapi la, ni li wile e tenpo mute. jan li wile kama sona e toki sin ante la, ni li wile e tenpo lili.

pona la, toki Olapi li awen lon. taso jan pi mute lili li ken toki e ona. mi pilin e ni: jan li ken toki Olapi la, ni li pona. kin la, mi wile kama sona e toki Olapi. tenpo kama la, mi o ni anu seme? mi sona ala. taso, mi wile ni.

taso ale la, mi sona e ni: toki Olapi li toki pona li pona tawa sona pi jan ale li pona tawa jan mute!

Categories
toki toki

tuki tiki li seme?

lon ma ale la jan li toki. toki li mute. nasin toki li mute. kin la nimi li mute lon toki ma. mute nimi li mute a. ijo li sin la jan li pali e nimi sin tawa ijo ni. jan wan li pali ala e toki ma. kulupu li pali e toki ma. ni a li nasin pi toki ma.

taso ante li kama. toki sin li kama. ni li toki ma ala li toki pali. jan wan li pali e ona. ona la nasin toki li ante. tenpo li kama la toki li kama mute, li kama mute mute. mi wile toki e toki wan. nimi pi toki ni li toki pona. toki ma li wile e nimi mute la mute nimi li lili lon toki pona. ijo sin la toki ma li wile e nimi sin. ijo sin la toki pona li toki taso e nasin ijo taso. ni la nimi lili li lon toki pona. sama la nimi lili li kon lili ala. jan li toki pona e sona la ona li ken wile toki e mute. tawa jan pi toki pona ala la toki pona li ken sama ni: sin mute li lon toki pi jan ni. ni la jan pi toki pona li sin mute e nasin toki. ni pi sin mute la toki pona li sama sike. tan jan Ke Tami taso sina o sona e ni: toki pona li lili. ni li lon. lili ni la lili sin li ken ala ken? ken a!

tenpo li tawa la toki sin li lon. ona li tuki tiki. (toki pona la, nimi li sama “toki sike”.) toki ma li wile e nimi mute la mute nimi li lili lon toki pona. toki pona li wile e nimi la mute nimi li lili a lon tuki tiki. lili ni la jan pi tuki tiki li wile open sin mute e nasin toki. ni li ken e sona lon ona. nasin ni li sama sike. sama la toki pona li sike, taso toki pona li sike la tuki tiki li sike a!

a, o sona: tuki tiki li lili. ni li lon. lili ni la lili sin li ken ala ken? ken! a, lili taso ala li lawa e tuki tiki. sama la, musi en suwi en kon pona li nasin e tuki tiki.

Categories
toki toki

sitelen Anku

ma Anku la, jan li toki e toki Anku, li sitelen e ona kepeken sitelen Anku. sitelen Anku li nasin sitelen. kin la, toki Sesu (제줏말) li kepeken e sitelen Anku. sin la, toki Sijasija (Bahasa Ciacia, 바하사 찌아찌아) li wile kepeken e sitelen Anku. sitelen ale la, sitelen Anku li sin a.

tenpo pini mute la, jan Anku li kepeken e sitelen Sonko (nimi ante: sitelen Ansi 汉字/漢字) e sitelen ante. taso tenpo pini la, jan pi mani ala li ken ala sitelen kepeken nasin sitelen ni. ni la, jan lawa sewi nanpa tu tu pi kulupu lawa Soson (Joseon, 조선) li pali e sitelen Anku. sitelen Anku li pona mute tawa jan. jan li ken kama sona e ona lon tenpo lili. sitelen Anku li pini la, jan lawa li pali e lipu pi sitelen Anku (lipu Unminsonon). tenpo suno open (1444-1-15, 1446-10-9) pi lipu ni li tenpo suno pi sitelen Anku lon ma Anku, lon ma Soson. kama la, jan lawa Jonsankun li wile weka e sitelen Anku tan ni: jan li sitelen e toki ike pi jan Jonsankun. taso tenpo kama la, jan li sitelen e lipu mute, e toki musi mute kepeken sitelen Anku.

tenpo lawa pi ma Nijon la, jan lawa li utala e sitelen Anku. kin la, sitelen Anku li ante lili lon tenpo ni. ma Anku li ma tu la, jan lawa pi ma tu ni li wile ante e sitelen Anku. taso pini la, sitelen Anku li ante ala. sitelen Anku li ante lili lon ma Anku, lon ma Soson.

sitelen lili pi sitelen Anku li jo e nimi „sitelen Samo (자모)“. sitelen lili mute mute li lon. ona la, sitelen luka luka luka tu tu li kalama open (a, e, i, ante kin). sitelen mute wan li kalama pini (p, t, k, ante kin).

nimi pi toki Anku li sama mute pi toki pona. kulupu ale pi sitelen nimi o jo e kalama open. kalama open li kalama nanpa wan la, sina o sitelen e „ㅇ“ lon sinpin/sewi ona. ni li sama ala pi toki pona: kalama pini li ken lon monsi nimi. o lukin: 한글 Hangeul. /l/ li kalama pini, li lon monsi nimi.

sitelen Anku la, kalama pi ante lili li jo e sitelen lili pi ante lili:
ㄱ g [k], ㅋ ḳ [kʰ]
ㅅ s [s], ㅈ j [tɕ], ㅊ ch [tɕʰ]

kalama open la, sitelen ona li sama tan wawa Injan (yin-yang, 阴阳, 음양): ㅏㅓ „a“ „eo“ ㅗ ㅜ „o“ „u“ ㅡ ㅣ „eu“ „i“

mi kama sona e sitelen Anku lon tenpo lili! sina kin ken kama sona e sitelen Anku. mi la, ona li pona mute! sina wile la, sina ken sitelen e toki pona kepeken sitelen Anku:

mi jan Alonola. sitelen Anku li pona a. o moku e kala pona. ale li pona. kijetesantakalu (soweli pona).
미 얀 아로노라. 시더런 안구 리 보나 아. 오 모구 어 가라 보나. 아러 리 보나. 기여더산다가루.

Categories
toki toki

toki li seme?

ni la, mi wile toki e ni: “toki” li ijo seme? mi toki taso e toki sama toki Tosi anu toki Losi anu toki pona. o awen. toki pona li toki ala toki?

jan pi mute lili li toki e ni: toki pona li toki ala tan ni: ona li pini ala. anu ona li jo ala e nimi nanpa, e nimi mute. ni la, mi wile toki e ni: toki pi sin ala li jo ala e nimi nanpa mute sama toki Pitakan (Pirahã). kin la, jan pi mute lili li toki e ni: toki sin (sama toki pona anu toki Epelanto) li toki ala, li musi taso. ni la, mi wile toki e ni: toki ni li musi taso? toki pona li musi, lon. taso toki pona anu toki Epelanto li musi taso ala, li sama toki pi sin ala a!

jan seme li toki e ni: toki li toki? suli la, kulupu ISO li toki e ni. tenpo pini lili la, kulupu ISO li toki e ni: toki pona li toki ala. taso tenpo ni la, ona li toki e ni: toki pona li toki lon! mi pilin e ni: kulupu ni taso o ken ala e ni: ona li lawa e toki. taso kulupu ISO taso li ken ala lawa e toki. ona li toki e ijo nasa ni: kili li toki. jan li toki e ni: kulupu ISO li nasa a; kili li toki ala!

pilin jan la, toki li seme? lipu Wikipesija la, 

toki li esun sona. jan li wile pana e sona la, jan li toki. ken la, 

toki li toki uta li sitelen toki li toki pi kalama ala.

ni li pona tawa mi tan ni: sitelen en toki uta en toki luka li ken toki! taso nimi pi toki pona li suli. toki Inli la, nimi “Language” (toki) en nimi “DIalect” (toki lili) li lon. jan mute li toki e ni: toki lili li toki lon ala, li toki lili taso. suli la, jan Make Wajenlake (Max Weinreich) pi sona toki li toki e ni:

אַ שפראַך איז אַ דיאַלעקט מיט אַן אַרמײ און פֿלאָט
a schprach is a dialekt mit an armej un flot
toki suli li toki lili ni: ona li jo e kulupu utala.  

jan Make – Max Weinreich

jan Make li toki e toki sewi tan ni: ona li toki e toki Isi (יִדיש, Yiddish). tenpo pini la, jan sona li toki e ni: toki Isi li toki lon ala! taso tenpo ni la, jan sona li toki e ni: toki Isi li toki lon!

jan Make
tan jan Alonola

taso tenpo ni kin la, toki lili mute li lon. jan mute pi toki lili ni li wile e ni: toki lili li toki lon, li jo e ken sama toki suli. ma mute la, jan pi toki lili li ken ala toki e toki lili. ma mute la, tomo sona la, sina ken ala kama sona e toki lili. ma mute la, toki lili li moli. 

mi la, toki suli en toki lili li pona. tenpo ni la, jan li lawa e ni: toki lili li toki lili anu toki lon. mi la, kulupu lawa mute li wile e ni: toki lili li toki lili taso. kulupu lawa li wile ala e ni: toki lili li toki suli; jan pi toki lili li wile e ma sin. tenpo ni la, pilin li suli tawa lawa toki. sona li lili tawa lawa toki. 

mi wile poki e toki ale lon ma ni. sina wile pana e pona tawa toki lili la, o esun e lipu pi toki lili, e musi pi toki lili, e kalama musi pi toki lili.

Categories
toki toki

luka Juke – ante pona sin li lon anu powe?

tan jan Olipija

mi toki pona e ni tan toki Inli. en jan sitelen nanpa wan en jan lawa pi lipu U-Linka (U-Linga Magazine) li sona li wile e ni. ona nanpa wan pi toki Inli li lon ni: https://ulinguamagazine.substack.com/p/bsl-in-school-a-sign-of-change-or 

en toki luka en toki uta li sama lon ni; ma ante la, ona li ante. ma Juke (UK) la, toki luka pi ma Juke (BSL) li lon li luka Juke kepeken nimi lili. ona la, ijo mute li sin.

kulupu lawa pi pana sona pi ma Juke li open pali e nasin Kisijesi (GCSE) pi kama sona pi luka Juke. en kulupu pi pana sona pi luka Juke (Signature) en kulupu pi awen pona pi pana sona (Ofqual) en kulupu lili pi kulupu lawa Juke pi pana sona (DfE) li pali e ona li pini ala. tomo sona mute lon ma Juke li pana sona tawa jan lili suli mute kepeken nasin Kisijesi. nasin ni li pini la, tomo pi pana sona li ken pana sona e luka Juke tawa jan lili mute kepeken ona.

tan jan Alonola

kin la, kulupu lawa pi ma Juke li sitelen e lipu lawa pi luka Juke (BSL Act). lipu ni li toki e ni: “luka Juke li toki pi ma Juke. kulupu lawa pi ma Juke li wile pona pi luka Juke e ma Juke.”

taso; suli la, jan mute li wile sona e ni: sin ni li lon anu powe? … mi wile toki e ni la, mi wile toki e tenpo pini pi toki luka lon tenpo nanpa wan e ni lon tenpo nanpa tu. 

tenpo pini suli la, jan lawa So nanpa tu wan (George III) li kama lawa e ma Juke la, jan Te-Lepe (Charles-Michel de l’Épée) li pali e tomo sona pi jan lili pi kute ala lon ma tomo Paki (Paris). ona li pana tawa ona e sona kepeken toki luka. 

tenpo pini la, jan lawa Witowija (Victoria) li lawa e ma Juke la, en ma Juke en kulupu Pula (Boers) li utala lon ma Setapika la, kulupu li kama lon ma tomo Milan. kulupu ni la, jan mute pi pana sona mute li lon. jan pi pana sona li pana e sona tawa jan lili mute pi kute ala lon tomo sona ante mute ona. ona li kulupu lon ma tomo Milan tan ni: ona li wile pona e nasin pi pana sona ona. ona li toki e ni: “o pana tawa jan lili pi kute ala e sona kepeken toki uta taso. toki uta li pona e ona. toki luka li ike e ona.”. ni la, nasin pi pana sona pi toki uta taso li kama lon tomo sona mute mute pi kute ala la, nasin pi pana sona pi toki luka li kama lili li weka tan ma Juke.

tenpo pini la, jan Elisepe (Elizabeth II) nanpa tu li lawa e ma Juke la, jan li pali e ilo kute. ilo kute pi nasin tu li lon. ilo kute pi nasin nanpa wan li lon kute li suli e kalama lon kute. ilo kute pi nasin nanpa tu la, ilo li lon lawa li kama jo e kalama li pana e ona tawa insa lawa kepeken kute ala. ilo ni li wawa suli e kute li wawa ale ala e ona la, jan li kepeken ona la, ona li awen jan pi kute ala. jan lili pi kute ala li weka tan tomo sona pi jan kute ala li tawa tomo sona pi jan lili ale.

taso; nasin pi toki uta taso li pona la, ilo kute li suli e kute la, jan lili pi kute ala li pona lon tomo sona pi jan lili ale anu seme? ala a. kulupu la, nanpa sona pi jan kute la, nanpa sona pi jan pi kute ala li lili li ike. jan lili mute pi kute ala li pilin ike li pilin ante lon tomo ni. jan pi alasa sona li kama jo e sona ni: tan pi pilin ni li ni: “nanpa wan la, en ona en jan kute li toki ala. nanpa tu la, jan li toki uta la, ona li ken ala sona ale e kon pi toki ona la, ona li kama sona ale ala e sona tan toki. nanpa tu wan la, pilin jan la, ona li ante.”

ike ante la, ma Juke la, nasin pi pana sona toki li ike. tenpo mute la, tomo sona li pana sona e toki kepeken nasin Kisijesi taso. nasin ni li pana ala e ken toki tawa jan lili. nasin Kisijesi la, jan lili li kama sona wawa la, ona li kama jo e nanpa sona luka tu tu (9/A*). taso ona li ken meso (B1) taso lon ilo Kepu (CEFR). ilo Kepu li lukin e jan li toki e ni: ken toki ona li ken lili (A1 + A2) anu ken meso (B1 + B2) anu ken suli (C1 + C2). jan li kama jo e nanpa sona lon anpa pi nanpa sona luka tu tu la, ilo Kepu la, ona li ken lili taso.

jan pi alasa sona li lukin e tomo sona pi ma Inli e tomo sona pi ma Tosi li lukin e nasin pi pana sona pi toki Kansi lon ona. ona li toki e ni: “ma Tosi la, jan li pana sona e ken toki la, jan lili li kama sona e ken li ken toki. ma Inli la, jan li wile pana sona e toki pi pakala ala a taso la, jan lili li kama sona ala e ken toki.”. jan pi alasa sona ante li lukin e tomo sona pi ma Inli pi ma Tosi pi ma Netelan li toki e ni: “ma mute ante la, jan lili pi ma Inli li pilin ike mute mute tawa kama sona toki.”

taso; ma wan pi ma Juke li utala e nasin pi toki Inli taso li toki tu e jan pi toki wan taso. ma ni li ma Kinla (Cymru). ma Kinla la, tomo sona li pana sona kepeken nasin pi toki Inli taso anu nasin pi toki Kinla taso anu nasin pi toki tu. jan pi alasa sona li lukin e tomo sona ni la, ona li mama e nimi ‘toki tonsi’ (trawsieithu). toki tonsi la, toki tu li kama toki wan lon pana sona la, jan lili li ken toki kepeken nimi ale lon lawa ona.

kin la, kulupu lawa pi ma Kinla li sitelen e lipu pi tenpo kama pi toki Kinla (Cymraeg 2050). ona li wile suli e kulupu pi toki Kinli lon ma Kinla. lipu ni li toki e ni: “nasin suli pi kama suli pi toki Kinla li ni: tomo sona li pana sona kepeken toki Kinla. ni li pona e ken pi toki Kinla pi jan lili li pana tawa jan lili sin e toki Kinla.”.

tenpo pini la, toki Kinla li kama lili. taso; tenpo ni la, ona li kama suli kepeken nasin ni.

luka Juke la, ni li ken ala ken sama? o lukin e ni: tenpo pini wan la, tomo pi pana sona pi jan lili ale la, jan sona pi kute ala li kama li pana sona kepeken nasin Luka-lon-Sona (Sign in Education). ona li pana kepeken luka Juke e sona tawa jan lili kute, tawa jan lili pi kute ala. ni la, jan lili li kama sona e luka Juke lon tenpo pi kama sona taso ala li kama sona tan toki. kin la, en jan lili kute en jan lili pi kute ala li pona tawa ona ante li toki! ni li tomo wan taso. 

tomo sona mute la, toki uta taso li lon la, jan pi kute ala li weka tan tomo pi pana sona pi jan lili ale li tawa tomo pi pana sona pi jan lili pi kute ala. ona li tawa la, tenpo mute la, pilin ona li kama pona la, en ken ona en nanpa sona ona li kama pona li kama suli. ni li tan seme? jan lili mute ni li toki e ni: “jan ale li sama lon tomo sona ni li toki luka la, mi ken toki wawa a!”. jan lili ale li kama sona e toki luka la, ni li ken lon tomo sona ale anu seme?

kin la, o kama sona tan tenpo pini e ni: tenpo pini suli la, ma Mata Winja (Martha’s Vinyard) li lon. ma Mata Winja la, jan ale li toki luka la, jan pi kute ala lon li ken lon kulupu la, jan ale li sama li pona.

ni ale la, tenpo kama pi luka Juke la, nasin pi pana sona li suli a.

tenpo ni la, jan lili pi kute ala li pilin wan taso li pilin ike li kama jo e nanpa sona lili tan ni: tomo sona ona li kepeken toki uta taso. tomo sona li pana sona e luka Juke kepeken nasin Kisijesi taso la, ni li ike tan ni: nasin ona li pana sona pona ala. taso ma Juke la, ma Kinla li lon. wile la, ma Juke ale li ken jasima e nasin pi toki Kinla lon nasin pi luka Juke li ken pona tawa jan lili pi kute ala. ante la, ona li ante powe e nasin ona la, ale li awen sama. tenpo kama la, mi ale li kama sona e ni: ona li wile ala wile?